معرفی مرکز DOI (نشانگر دیجیتالی شیء) دانشگاه کردستان

دانشگاه کردستان در راستای جهانی‌سازی تولیدات علمی کشور و در جهت صیانت از دستاوردهای علمی محققان و پژوهشگران کشور، به منظور ایجاد پایگاه رسمی DOI (نشانگر دیجیتالی شیء) در ایران با هماهنگی کنسرسیوم بین‌المللی دیتاسایت، موافقت‌نامه‌ای را با کتابخانه ملی علوم و تکنولوژی آلمان منعقد نموده است. براساس این موافقت‌نامه، دانشگاه کردستان به عنوان تنها نماینده رسمی در ایران مسئولیت صدور کد DOI را بر عهده دارد. در این راستا و در یک همکاری مشترک و تنگاتنگ بین محققان این دانشگاه و کتابخانه ملی علوم و تکنولوژی آلمان، سامانه صدور کد DOI و سامانه صفحه فرود (Landing Page) در مرکز DOI دانشگاه کردستان پیاده‌سازی و آماده ارائه سرویس به مجلات علمی تحت پوشش دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، انجمن‌های علمی و غیره می‌باشد. لازم به ذکر است پیرو ابلاغ شیوه نامه ارزیابی و رتبه‌بندی نشریات علمی با شماره ابلاغ 134796/11 مورخ 10/6/98 طبق جدول 3-3 ردیف 10 در ارزیابی مجلاتی که دارای کد DOI باشند حداکثر20 امتیاز تعلق خواهد گرفت.

درباره DOI

نشانگر دیجیتالی شیء چیست؟ نشانگر دیجیتالی مقالات علمی یا DOI، یک کد منحصر به فرد برای هر مقاله است که همانند اثر انگشت برای آن مقاله می‌باشد. DOI مثل یک بارکد برای شناسایی مقالات آنلاین عمل می‌کند. ناشران برای بهبود شاخص‌های کیفی و کمی مقالات خود با دریافت این کد، عملا قسمت عمده‌ای از مراحل ارتقاء مجله و افزایش شانس نمایه‌سازی را پشت سر می‌گذارند. هر اسم DOI شامل مجموعه ای از اعداد و گاهی حروف و علامت‌هاست که به هر نوع منبع نوشتار دیجیتالی اختصاص می‌یابد. این شاخص از دو بخش یعنی کد ناشر و کد سند تشکیل شده است که با علامت (/) از هم جدا می‌شوند. این کد توسط موسسه DOI صادر و به صورت یک لینک به مقاله اختصاص می‌یابد. به عنوان مثال فرض کنید می‌خواهید مقاله‌ای را به استاد خود در دانشگاه به عنوان یکی از منابع علمی مورد نظرتان، معرفی کنید. در این حالت کافی است به جای اینکه تمامی مشخصات مقاله مانند موضوع، نام کامل نویسنده و تاریخ انتشار آن مقاله را برای وی ارسال کنید، تنها کد DOI مقاله را برای او بفرستید. بدین ترتیب او فقط با کلیک بر روی این کد، مستقیما به محل ذخیره مقاله مورد نظر شما که احتمالاً یک دیتابیس علمی یا وب‌سایت یک مجله است، منتقل خواهد شد. در تصویر زیر نمونه‌ای از یک نشانگر دیجیتالی مقاله را مشاهده می‌نمایید:

 TIB

مزایای نشانگر دیجیتالی شیء چیست؟

  • مهمترین مزیت این نشانگر در رفرنس‌دهی مقاله های علمی است. ارجاع مقاله با DOI هم ساده و سریع‌تر است و هم احتمال بروز اشتباه را به حداقل می‌رساند.
  • به کمک نشانگر دیجیتالی شیء می‌توان محل ذخیره‌سازی مقاله علمی را به Hyperlink تبدیل نمود و همین امر باعث ایجاد ترافیک بیشتر و موثرتر مشاهده مقاله مربوطه می‌شود.
  • مشاهده بیشتر مقاله می‌تواند باعث افزایش تعداد ارجاعات علمی به آن نیز شود و در همین راستا Impact Factor مقاله نیز ممکن است بالا رفته و در نتیجه اعتبار آن نیز بیشتر شود.

ضریب تاثیر یا Impact Factor یک ژورنال علمی، بیانگر میانگین تعداد ارجاع به مقالات یک مجله علمی درسایر مقاله های چاپ شده در دیگر ژورنال‌ها و مراجع علمی است. این ضریب در واقع بیانگر اعتبار آن ژورنال، در زمینه پژوهشی خود در میان سایر مجله‌ها می‌باشد.

امروزه تمامی ناشرین معتبر بین‌المللی از نشانگر دیجیتالی مقالات یا DOI استفاده می‌کنند تا با ایجاد شناسنامه‌ای علمی برای تولیدات علمی خود، فرایند رفرنس‌دهی به مقالات خود را ساده‌تر و  در نتیجه امکان دستیابی به آنها از طریق یک لینک مختصر را فراهم نمایند.

ثبت نشانگر دیجیتالی شیء و به تبع آن دسترسی مناسب به مقالات علمی از طریق شناسنامه‌ای که هویت مقاله را تعریف می‌کند، ارتقای شاخص واقعی علم سنجی یا  scientometrics را در پی خواهد داشت.

علم سنجی یکی از رایج‌ترین روش‌های ارزیابی فعالیت‌های علمی است. در کشورهای توسعه یافته مدیریت تحقیق و سیاست‌گذاری در زمینه چگونگی تخصیص بودجه و ابزارهای مورد نیاز در علوم مختلف، بر اساس شاخص‌های کلیدی علم‌سنجی صورت می‌پذیرد. از مهمترین شاخص‌های این رشته میزان ارجاعات جوامع علمی است.